Отримано 20.11.2021, Доопрацьовано 04.02.2022, Прийнято 16.03.2022
У сучасних умовах українські заклади вищої освіти опинилися у ситуації військової агресії, що є причиною переводу навчання студентів у онлайн простір. Такі зміни висувають нові вимоги до маркетингу освітніх послуг, спрямованого як на залучення нових споживачів, так і на утримання та збереження тих, що вже навчаються. Трансформації підходів у маркетингу освіти є наслідком його розвитку. Розвиток маркетингу освітніх послуг при дистанційному онлайн навчанні неможливий без впровадження сучасних диджитал-технологій і передбачає врахування правил нетикету. Застосування принципів нетикету у дистанційному навчанні сприятиме вирішенню протиріч у маркетингу освітніх послуг та його розвитку. Цим обумовлена актуальність обраної теми дослідження. Метою дослідження є визначення принципів нетикету як основи для розвитку маркетингу освітніх послуг у процесі дистанційного навчання. У роботі використано такі методи дослідження, як метод логічного узагальнення, метод аналізу та синтезу, метод контент-аналізу, метод фокус-групового інтерв’ю. Результатом проведеного дослідження є розроблення загальних принципів нетикету при організації дистанційного навчання з урахуванням специфіки освітніх послуг. Для обґрунтування зазначених принципів у якості теоретичного підґрунтя використано концепцію маркетингу взаємовідносин, положення про дистанційне навчаня та класичні загальні принципи нетикету. Практичну основу для висновків склав проведений аналіз кейсів університетів США щодо політик нетикету, а також результати фокус-групового інтерв’ю зі студентами закладів вищої освіти щодо норм та правил поведінки в інтернет просторі при взаємодії викладачів і студентів в процесі дистанційного навчання. Практичне значення застосування правил нетикету полягає у тому, що забезпечує цифрову свободу спілкування, залучає більший сегмент споживачів освітньої послуги та буде сприяти формуванню академічної спільноти нового типу
ознаки розвитку, протиріччя, нетикет як норма поведінки, маркетинг освіти, цифровий простір, фокус група
[1] Datareportal Ukraine. (n.d.). Retrieved from https://datareportal.com/reports/digital-2021-ukraine.
[2] National Institute of Strategic Studies. Ukraine-2030. (2020). Retrieved from https://niss.gov.ua/sites/default/files/2020-12/ukraine-2030-1.pdf.
[3] Klebanova, T.S., Dubrovina, N.A., Polyakova, O.Yu., Raevneva, E.V., Mylov, A.V., & Sergienko, E.A. (2005). Modeling of economic dynamics. Kharkiv: “INZHEK” Publishing House.
[4] Umar, M., Nawawi, H., Latifah, N., & Eko, A.S. (2021). Educational services marketing. Journal of Education and Technology, 5(1), 36-45.
[5] Štefko, R., Fedorko, R., & Bačík, R. (2014). The role of E-marketing tools in constructing the image of Higher Educational Institutions. Procedia – Social and Behavioral Sciences, 175, 431-438. doi: 10.1016/j.sbspro.2015.01.1220.
[6] Ogunnaike, O.O., Ayeni, B., Olorunyomi, B., Olokundun, M., Ayoade, O., & Borishade, T. (2018). Data set on interactive service quality in higher education. Data in Brief, 19, 1403-1409. doi: 10.1016/j.dib.2018.05.082.
[7] Varadarajan, R., Welden, R.B., Arunachalam, S., Haenlein, M., & Gupta, S. (2022). Digital product innovations for the greater good and digital marketing innovations in communications and channels: Evolution, emerging issues and future research directions. International Journal of Research in Marketing, 39(2), 482-501. doi: 10.1016/j.ijresmar.2021.09.002.
[8] Soler-Costa, R., Lafarga-Ostáriz, P., Mauri-Medrano, M., & Moreno-Guerrero, A.-J. (2021). Netiquette: Ethic, education, and behavior on internet – a systematic literature review. International Journal of Environmental Research and Public Health, 18(3), article number 1212. doi: 10.3390/ijerph18031212.
[9] Scheuermann, L., & Taylor, G. (1997). Netiquette. Inter Research, 7, 269-273. doi: 10.1108/10662249710187268.
[10] Mintu-Wimsatt, A., Courtney, K., & Lozada, H.R. (2010). Netiquette: Make it part of your syllabus. MERLOT Journal of Online Learning and Teaching, 6(1), 264-267.
[11] Carbonell, X. (2018). Problematic use of the internet and smartphones in university students: 2006-2017. International Journal of Environmental Research and Public Health, 15(3), article number 475. doi: 10.3390/ijerph15030475.
[12] Linek, S.B., & Ostermaier-Grabow, A. (2018). Netiquette between students and their lecturers on Facebook: Injunctive and descriptive social norms. Social Media+ Society, 4(3), 1-17. doi: 10.1177/20563051187896.
[13] Kostenko, N., & Ivanov, V. (2003). Content analysis experience: Models and practices. Kyiv: Free Press Center.
[14] Mykhailich, O. (2010). The method of focus groups in the sociological support of election campaigns. Political Management, 1, 123-132.
[15] Melnyk, L.G. (2005). Methodology of development. Sumy: ITD “University book”.
[16] Melnyk, L.G. (2006). Basics of sustainable development. Sumy: VTD “University Book”.
[17] Prangishvili, I.V. (2000). Systemic approach and system-wide regularities. Moscow: SYNTEG, 2000.
[18] igital 2022: Global overview report. The essential guide to the world’s connected behaviours. (n.d.). Retrieved from https://www.hootsuite.com/resources/digital-trends.
[19] Communication from the Commission to the European Parlament, the Council, the Eurpean Economic and Social Committee of the regions on the Digital Education Action Plan Brussels. (2018). Retrieved from https://eur-lex.europa.eu/legal-content/EN/TXT/PDF/?uri=CELEX:52018DC0022&from=EN.
[20] Gordon, I. (2000). Relationship marketing: New strategies, technologies and techniques to win customers you want and keep them forever. Hoboken: John Wiley and Sons.
[21] Order of the Ministry of Education and Science of Ukraine No. 466 “On the Approval of the Regulation on Distance Learning”. (2013, April). Retrieved from https://zakon.rada.gov.ua/laws/show/z0703-13#Text.
[22] Sedalo, G., Boateng, H., & Kosiba, J.P. (2022). Exploring social media affordance in relationship marketing practices in SMEs. Digital Busivess, 2, article number 100017. doi: 10.1016/j.digbus.2021.100017.
[23] Rooney, D. (1997). Netiquette. San Francisco: Albion Books.
[24] Arouri, Y.M., & Hamaidi, D.A. (2017). Undergraduate student’s perspectives of the extent of practicing netiquettes in a jordanian southern University. International Journal of Emerging Technologies in Learning, 12, 84-97. doi: 10.3991/ijet.v12i03.6424.
[25] Netiquette. (n.d.). Retrieved from https://www.unr.edu/digital-learning/online-learning/resources-for-students/netiquette.
[26] Online etiquette: 14 netiquette rules online students should know. (2021). Retrieved from https://potomac.edu/netiquette-rules-online-students/.
[27] Netiquette. (n.d.). Retrieved from https://www.lincolnu.edu/web/lu-online/lu-online-for-students/netiquette.
[28] 10 rules of netiquette for students. (2017). Retrieved from https://www.utep.edu/extendeduniversity/utepconnect/blog/october-2017/10-rules-of-netiquette-for-students.html.