Отримано 16.01.2024, Доопрацьовано 20.05.2024, Прийнято 27.06.2024
Забезпечення економічної безпеки галузі промисловості та такого її елементу, як енергетична безпека, є критично важливим для економіки країн, особливо в сучасних умовах ескалації воєнних конфліктів. Метою роботи було дослідження найбільш імовірних ризиків для забезпечення безпеки сектору промисловості на прикладі нафтопромислової галузі. У роботі застосовано формально-юридичний метод, метод квалітативного аналізу текстів, описовий метод, метод статистичного аналізу та метод опитування. У результаті проведеного дослідження визначено місце енергетичної безпеки, зокрема, безпеки нафтопромислової галузі в системі економічної безпеки, підкреслено її виключне значення, особливо в умовах війни. Виявлено основні глобальні ризики для забезпечення безпеки нафтопромислової галузі, до яких належать: посилення економічної залежності для імпортозалежних країн та для держав, що залежать від експорту нафти; загострення конфліктів через суперечності щодо контролю над ресурсами; реалізація терористичних та кібернетичних атак. Було встановлено, що для України основні загрози створюються через російське вторгнення на її територію, що спричиняє такі критичні ризики, як фізичне знищення об’єктів нафтопромислової галузі та порушення кібербезпеки. У дослідженні підтверджено, що війна в Україні може чинити суттєвий вплив на енергетичну безпеку Європейського Союзу. Цей вплив може спричинити відкладання екологічних цілей об’єднання через необхідність термінового забезпечення власної енергетичної безпеки. Виявлено напрями підвищення безпеки у нафтопромисловості України в умовах війни, зокрема, забезпечення фізичної безпеки та кібербезпеки, розробка планів реагування у випадку реалізації кризових ситуацій, підвищення енергоефективності національної промисловості. Результати дослідження можуть бути корисними у процесі розробки заходів з оптимізації енергетичної політики
енергетика; нафтовий сектор; війна; імпортозалежність; дефіцит енергетичних ресурсів; альтернативні джерела енергії
[1] Aitken, C., & Ersoy, E. (2022). War in Ukraine: The options for Europe’s energy supply. The World Economy, 46(4), 887-896. doi: 10.1111/twec.13354.
[2] ALDhanhani, M.J., & Jizat, J.E.M. (2021). Review of cyber security on oil and gas industry in United Arab Emirates: Analysis on the effectiveness of the National Institute of Standards and Technology’s (NIST) cybersecurity framework. Turkish Journal of Computer and Mathematics Education, 12(11), 714-720. doi: 10.17762/turcomat.v12i11.5954.
[3] American Sociological Association’s code of ethics. (1997). Retrieved from https://www.asanet.org/wp-content/uploads/savvy/images/asa/docs/pdf/CodeofEthics.pdf.
[4] Donets, D., Taransky, I., & Rykovanova, I. (2024). Challenges of the global petroleum products market and their impact on national security: Prospects and risks. Academic Visions, 28. doi: 10.5281/zenodo.10705054.
[5] EIA: US is the leading producer of crude oil for six years. (2024). Retrieved from https://safety4sea.com/eia-us-is-the-leading-producer-of-crude-oil-for-six-years/.
[6] EU imports of energy products continued to drop in Q2 2023. (2023). Retrieved from https://ec.europa.eu/eurostat/web/products-eurostat-news/w/ddn-20230925-1.
[7] Gong, X., Sun, Y., & Du, Z. (2022). Geopolitical risk and China’s oil security. Energy Policy, 163, article number 112856. doi: 10.1016/j.enpol.2022.112856.
[8] Kamyk, J., Kot-Niewiadomska, A., & Galos, K. (2021). The criticality of crude oil for energy security: A case of Poland. Energy, 220, article number 119707. doi: 10.1016/j.energy.2020.119707.
[9] Lin, B., & Raza, M.Y. (2020). Analysis of energy security indicators and CO2 emissions. A case from a developing economy. Energy, 200, article number 117575. doi: 10.1016/j.energy.2020.117575.
[10] Mara, D., Nate, S., Stavytskyy, A., & Kharlamova, G. (2022). The place of energy security in the national security framework: An assessment approach. Energies, 15(2), article number 658. doi: 10.3390/en15020658.
[11] Mazaraki, А., & Melnyk, Т. (2022). Economic security of Ukraine under the conditions of Russian aggression. Scientia Fructuosa, 145(5), 4-28. doi: 10.31617/1.2022(145)01.
[12] Melnikova, M. (2022). On the impact of distributed energy generation on improving the economic security of the region. In Global security and asymmetry of the world economy in the conditions of unstable development of economic systems: Proceedings of the II international scientific and practical conference (pp. 163-164). Kropyvnytskyi: Central Ukrainian National Technical University.
[13] Mišík, M. (2022). The EU needs to improve its external energy security. Energy Policy, 165, article number 112930. doi: 10.1016/j.enpol.2022.112930.
[14] Order of the Ministry of Economic Development and Trade of Ukraine No. 1277 “On Approval of Methodological Recommendations for Calculating the Level of Economic Security of Ukraine”. (2013, October). Retrieved from https://zakon.rada.gov.ua/rada/show/v1277731-13#Text.
[15] Prisecaru, P. (2022). The war in Ukraine and the overhaul of EU energy security. Global Economic Observer, 10(1), 16-25.
[16] Rabocha, T., Maslii, O., Robochyi, V., Frolov, O., & Pizintsali, L. (2023). Ukraine’s energy supply in the defense sector: The first lessons of war. Sustainable Engineering and Innovation, 5(2), 219-246. doi: 10.37868/sei.v5i2.id236.
[17] Shchurov, I. (2022). Criterial approaches to the oil and gas industry security activities assessment. Bulletin of the National Technical University “Kharkiv Polytechnic Institute” (Economic Sciences), 3, 14-20. doi: 10.20998/2519-4461.2022.3.14.
[18] Strojny, J., Krakowiak-Bal, A., Knaga, J., & Kacorzyk, P. (2023). Energy security: A conceptual overview. Energies, 16(13), article number 5042. doi: 10.3390/en16135042.
[19] The Strategy of Economic Security of Ukraine for the Period Up to 2025. (2021, August). Retrieved from https://zakon.rada.gov.ua/laws/show/347/2021#Text.
[20] Tichý, L., & Dubský, Z. (2024). The EU energy security relations with Russia until the Ukraine war. Energy Strategy Reviews, 52, article number 101313. doi: 10.1016/j.esr.2024.101313.
[21] Ukraine’s subsoil: Why our enemies are so interested in it. (2023). Retrieved from https://finance.ua/ua/goodtoknow/nadra-ukrainy.
[22] Volume of industrial products sold by type of activity. (2024). Retrieved from https://ukrstat.gov.ua/operativ/operativ2007/pr/orp/orp_u/arh_orp_u.html.
[23] Yeshitila, D., Kitaw, D., & Jilcha, K. (2021). Applying lean thinking to improve operational safety in oil and gas industry. Open Journal of Safety Science and Technology, 11(3), 120-141. doi: 10.4236/ojsst.2021.113009.
[24] Yuan, H., Zhao, L., & Umair, M. (2023). Crude oil security in a turbulent world: China’s geopolitical dilemmas and opportunities. The Extractive Industries and Society, 16, article number 101334. doi: 10.1016/j.exis.2023.101334.
[25] Zhou, X.-Y., Lu, G., Xu, Z., Yan, X., Khu, S.-T., Yang, J., & Zhao, J. (2023). Influence of Russia-Ukraine war on the global energy and food security. Resources, Conservation and Recycling, 188, article number 106657. doi: 10.1016/j.resconrec.2022.106657.
[26] Zhuparova, A., Mukusheva, A., Marat, A., & Sagi, G. (2020). Impact of the oil sector on the financial security of the national economy. The Journal of Economic Research & Business Administration, 134(4), 81-91. doi: 10.26577/be.2020.v134.i4.07.
[27] Żuk, P., & Żuk, P. (2022). National energy security or acceleration of transition? Energy policy after the war in Ukraine. Joule, 6(4), 709-712. doi: 10.1016/j.joule.2022.03.009.